Karrajua - euskalduntzea - Comments

Zer utzi?

Plisti-plasta — Tue, 02 Feb 2010 20:11:59 +0100

Zer utziko diegu?

Paperak

ala

Pertsonen arteko hartu-emana, ziklikoa eta jarraia; ezagutza, edukiak, esanahia, trebezia, konfidantza eta taldetasuna apurka-apurka berekin hazten dituena*?

Zer utziko diegu?

Materialak

ala

dinamikak?

*Interakzioaren definizioa, Benitok eskainia.

Lekua lortu dute

Benito — Sat, 24 Oct 2009 02:13:53 +0200

Albiste honetan irakurri dugu Udalak eta eskolak ez dietela baimenik eman, baina Artxandape ikastolari esker klaseekin jarraitu ahal izango dute.

Datu gehiago

Benito — Thu, 30 Apr 2009 16:29:00 +0200

Deiako artikulu batean datu eta informazio gehiago eman digute: Euskera sí, pero...

Besteak beste euskara ikasten saiatu diren horien motiboak zeintzuk izan diren:

Es especialmente revelador el hecho de que el 65,7% haya intentado aprender euskera en algún momento de su vida. Las razones esgrimidas para querer aprender van desde "porque es nuestra lengua" (23,70%) o poder ayudar a los niños con los deberes (23,70%), hasta poder optar a más trabajos (17,30%), comunicarse con vascohablantes (12,60%).

Usteak eta eginak

Benito — Thu, 30 Apr 2009 12:06:04 +0200

Ez dakit, ez nintzateke hain ezkorra izango. Alde batetik, argi izan dezagun, ez da inkesta globala izan, lagin-multzo batekin egindako ikerketa baino. Suposatzen dut UNESCOko jendeak alde teknikoak ondo zaindu dituela eta multzo horren aukeraketa multzo osoaren isla izango dela neurri handi batean. Hala ere, egin dudan estrapolazio global horri jolas balioa baino ez diot ematen oraingoz. Beste kontu bat gainera, ikerketa hori -oker ez banago- EAEn baino ez da egin. Akaso Nafarroa eta Iparraldean bestelako jarrerak eta iritziak aurkituko ziren.

Bestetik, usteak eta jarrerak bilatu dira, eta esango nuke maila horretan euskararen sustapenaren kontra gutxi daudela printzipioz. Esatea politikoki zuzena ez izateaz gainera, ez dut uste benetan gehienek hala uste dutenik. Egia da, beste gauza bat da ustetik eginera pasatzea, baina eman diren azalpenetan eta guk ezagutzen dugunean aurkitu daitezke pista batzuk:

Euskara zaila, konplexua da. Ikasteko ahalegin handia eskatzen du ondorioz, eta gainera gaur egungo ikas-sistema oraindino gogorrago egiten duen "bikaintasun" bat lortzera bideratuta dago. Pertzepzio hori ere badago, eta bistan da ez duela animatzen asko laguntzen.
Euskara gorde beharreko ondarea delako iritzia izatea erraza da, (politikoki eta sozialki) zuzena, eta -zergatik ez?- halaxe sentituko dute askok, benetan. Baina euskara izaki bizidun eta norberaren bizimodutik (ez sentimenduetatik) gertuko sentitzea ez da hain erraza eta hain ohikoa. Erdaldun elebakar askoren bizimoduan euskarazko komunikazioa anekdotikoa dela esango nuke, ikastera bultzatu eta (nahigabe ere) ikasten lagunduko liekeen komunikazio-jario hori hain zuzen ere. Badakizue,"eske Alemaniara bazoaz han alemana berez ikasten da...".
Euskara ikastea ahalegin handiko beharlekutzat du jende askok batetik. Bestetik, irudi hori ere zabaltzen dugu sarri. Adibidez, euskaldun berriei egiten diren omenaldi, aipamen eta lore-jaurtiketetan: "egindako ahaleginagatik", "zuek bai meritua!" eta abar, eta abar. Merezi dute duda barik, baina bide hori egitea lortu ez duena horrekin animatu ala ikaratu egiten dugu gehiago? ("lan handia da hori"). Edo konplexua sortzen diogu? ("Nik ez dut balio ikasteko", "Ze lotsa! Horrek ikasi du eta ni...).

Ez dut uste jendea hain gezurtia denik azken batean, seguruenik ahalegina-emaitza erlazioa aztertu baino ez du egiten.

Patxi Baztarrikaren irakurketa

Benito — Thu, 30 Apr 2009 11:29:02 +0200

Patxi Baztarrikak bere irakurketa plazaratu du Erabili.com-en: Denoi egitea dagokigun bidea.

Hitz batzuk laburpen gisa:

Euskara biziberritzeko prozesua arrakastatsua izango baldin bada bi bide uztartu behar dira, nahitaez: batetik, euskarak eta euskararen munduek seduzitu, liluratu eta ilusionatu egin behar dituzte euskararen kontra ez baina gaur oraindik euskaratik urrun dauden herritarrak. Inork ezeri -ez gaztelaniari eta ez inolako pentsaera politikori- uko egin beharrik gabe, eta inork gogoko ez duen ezer irentsi beharrik gabe hurbildu ahal izan behar da euskarara. Eta, bestetik, horrekin batera garbi izan dezagun euskarara hurbiltzeko -eta euskara gero eta gehiago benetan guztiona izan dadin- ahalegin handiagoak egin beharko dituztela gaur oraindik euskaratik urrun daudenek, eta euskararen munduen kolore politikoen aniztasuna areagotzeko soluziobidea falta direnak euskarara hurbiltzea dela.

Bururatzen zaizkit kontu

Josu — Thu, 30 Apr 2009 10:47:20 +0200

Bururatzen zaizkit kontu bi:

-Jendeak, oro har, gezurra esaten du galdetegietan, galdetegiaren egilearen tesietara hurbiltzeko joera du. Stockholm sindromearen aldaeraren bat, akaso. Euskaltegietan egiten ditugun inkestetan bezala: dena ondo, aldatzeko proposamenik apenas...

-Asmoen inguruan are gezur handiagoak esaten dira (ditugu): Ikasiko zenuke euskara? Bai; ikasiko DUZU? Eske ez dut astirik, agian geroago... Hipotetikoan eroso bizi gara.

Beraz, uste dut datuei zati bat kendu behar zaiela.

pozgarria

Aitor — Thu, 30 Apr 2009 09:08:42 +0200

Ikerketa honen lehenengo datuen berri izan eta lehenengo erreakzioa ona da, pozgarria, itxaropentsua. Zergatik? Ba susmo okerragoak nituelako. Uste nuen erdaldunen euskararekiko jarrera ezkorragoa zela. Ez dakit nondik zetorkidan susmo hori. Agian nik bizi dudan inguru hurbilean, nire ondo-ondokoan (esparru nagusiki erdaldunean bizi naiz)horrelaxe sumatu dudalako. Kasu batzuetan lana bilatzeko oztopo gisa bizi dutelako, besteetan inguruan edo kontsumitzen duten komunikabideetan nagusi den sentsibilitate politiko jakin batek bultzatua delako... nire eguneroko bizitzan euskararekin edo, gutxienez, orain arte eraman den Hizkuntza Politikarekin "erreta" sentitzen dudan ezagun askorekin egiten dut topo. Hauetako asko, jakina, aldaketaren zain dago irrikitan. Eztabaida luzeak izan ditugu, beraien ikuspegitik ikusteko ahaleginak egin ditut, neuere beste ikuspegi batetik ikus dezaten saiatu naiz... baina halaxe ikusten ditut. Baina, esan bezala, ikerketa honen emaitzek,nire susmo hori nolabait ezeztatzen duten neurrian, poztu egiten naute. Azkenik, euskara zaila den ala ez den, honen inguruan oso interesgarria iruditu zitzaidan Moreno Cabrera irakasleak bere garaian "Hizkunea" izeneko agerkari digitalean argitaratu zuen artikulu hau

"euskaltegi*"

Benito — Tue, 28 Apr 2009 12:49:37 +0200

Aurrekoren baten egin dugun legez, euskaltegi* erroaren agerpenak bilatu ditugu dokumentuan. Hona hemen:

Elebidun gehienak euskaldun zaharrak dira, hau da, etxean ikasi dute euskara. Baina gazteei begiratzen badiegu, egoera oso bestelakoa dela ikusiko ugu. Izan ere, gazte elebidun gehienek etxetik kanpo, eskolan edo euskaltegian, ikasi dute euskara, hortaz euskaldun berriak dira. Horrek eragin zuzena du euskara erabiltzeko aukeran eta erraztasunean. (84. orr)

Hauek izan dira erabilitako informazio-iturriak: [...]
Helduen Alfabetatze eta Berreuskalduntzerako Erakundea (HABE):
Helduen euskara-ikaskuntza (AEK, IKA, Udal euskaltegiak, Batuz,Elkarlan, Barnetegiak...). (13. orr.)

Elebidunen multzoa, aurreko biekin batera, euskaldun berriek osatzen dute. AEko biztanleen %16,5 dira. Euskaldun berriek erdara jaso dute etxean eta gaur gun, esan bezala, elebidunak dira. Beraz, eskolan edo euskaltegian ikasi dute euskara.

Elebidunek ondo ulertu eta hitz egiten dute euskaraz, baina EAEko biztanleen artean bada multzo handi bat, elebidun hartzaileena alegia, euskaraz ondo ulertu arren, hitz egiteko zailtasun handiak dituena. Multzo horretan partzialki erdaldunduak (%1,9) eta partzialki euskaldun berriak (%15,4) daude. Lehenek euskara izan dute lehen hizkuntza, baina gaur egun ez dira euskaraz ondo moldatzen; bigarrenek, aldiz, erdara jaso dute etxean, eta euskara, euskaldun berriek bezala, eskolan edo euskaltegian ikasten aritu dira edo ikasten ari dira, nahiz eta oraindik menperatzen ez duten. (68. orr.)

Esperantzak eta itxaropenak

Benito — Wed, 01 Apr 2009 17:46:23 +0200

Bai Iñaki, horrela gabiltza gehienak: zalantzak asko, mesfidantza nagusi eta argi gutxi. Edozelan ere, ezkorra izanda errazago da gauzak espero baino hobeto joatea gerokoan.

Aitor. Zelan joan zen? Ba, aipatzeko moduko askorik ez. Adierazle sistemari buelta pare bat, datorren ikasturteko hasiera ekitaldirako proposamen pare bat eta ezer gutxi gehiago. Agur argirik ere ez. Nahikoa normal, normalegi esango nuke. Zer datorren eta zer ez datorren neu behintzat joan nintzen modura etorri nintzen.

Eta zertan geratu zen?

Aitor — Wed, 01 Apr 2009 08:37:52 +0200

Batzorde Akademikoa izango zela idatzi zenuen, Benito. Baina zer gertatu zen? Zer esan zen? Agurra emateko soilik izan zen? Zer nolako inpresioak atera z(en)ituzten bertan izandakoek? Aurreikusten da nortzuk izango diren buru berriak? Ba al dago kontatzerik?

Baikor izan nahi nuke, baina ezin.

Iñaki Calvo — Wed, 01 Apr 2009 00:33:47 +0200

Ikusiko dugu zer egiten duten boterea eskuratzen dutenean, baina orain artekoak ikusita ez dut uste baikor izateko arrazoi askorik dagoenik. PSE-k dagoeneko hauteskunde garaian esaniko gauza asko ahaztu dituela ematen du eta ez ninduke harrituko etorkizunean haien hauteskunde-programan euskararen irakaskuntzari buruz esanikoak ere ahaztea gero hauen ordez politika okerragoak martxan jartzeko; are gutxiago PP-ren mende daudela ikusita.

Ene uste apalean, gobernu berria gobernu anti-abertzale lez sortzen da; azken finean, haien aliantza ulertezina abertzaleak Jaurlaritzatik botatzeko helburu konpartituan datza. Haiek haien buruei "ez-nazionalista" deritzete, baina "espainar-nazionalista" esango nieke nik. Ezin dugu ahantzi haien ekimenak direla hainbat euskal instituziotara espainar bandera ekarri zutenak. Hau guztia eta Nafarroako aurrekaria kontuan izanik, beldur naiz haien erabaki politikoak euskararen erabilpena sustatu baino gutxiagotzera zuzenduta egongo direla.

Bestalde, alderdi bi hauen ordezkari garrantzitsuenen artean euskaldun gutxi dagoela agerian dago. Nork esango luke PSE alderdi euskaltzalea denik? Eta PP? Nork espero du gobernu berriak euskara sustatzeko ahalegin handirik egingo duenik?

Baikor izan nahi nuke, baina hau guztia kontuan izanik, ezin.

Oker egotea espero dut...

Bizitzaren hitza

Plisti-plasta — Fri, 27 Mar 2009 09:21:15 +0100

Eskerrak, hitzak ez bezala (uzkurdura/isolamendua), kontzeptuak batzen gaituela, mentalesean ere hitz egiten dugunaren seinale. Kontua da zergatik gertatzen diren honelako jarrera erreaktiboak (zenbaitetan proaktiboak bezain zilegiak, ez ahaztu) gure mundutxoan. Edo beste modu batean esanda, zergatik ikasle batek ez duen ikasprozesua bizitza ez-akademikora hedatu nahi. Edo gordinago esanda, zergatik ikasle batek ez duen euskarak denbora gehiago ‘jaterik’ nahi.

Arrazoiak ugariak izango dira, hala nola, euskal komunitatearen erakargarritasun falta; ikasteari buruzko praktika, uste eta ohitura okerrak ; ikas-irakas erakundeen eraginkortasun eskasa; hizkuntza-politikaren norabide okerra… Horiek guztiak hor daude eta ez dut horretaz zalantzarik egiten. Baina bada horien gainetiko bat, beroriek eragindakoa neurri batean: norberaren bizimoduaren antolamenduari dagokiona, alegia.

Gaurko gizarte azkarrean aisialdia eta denbora urrezkoak dira eta guztiok daukagu lehentasunak ezarri beharra. Lehentasunak ezarri eta erabakiak hartu beharra, hain zuzen. Bizimoduari dagozkion erabakiek, zer esanik ez, eragin eta baldintzatu egiten dute ikas-prozesua bera. Erabaki akademikoek baino maila altuagoa dute. Berauek arrazoitzen dituzte ibilbide akademikoaren zenbait kontraesan eta muga. Zer egin, orduan?

Hedatzailea den ikasleari sarea, adabegi sendoak (hedatzaileak) eta jarioa eskaini behar dizkio euskal komunitateak. Hedatzaile izan litekeen ikasleari lagundu eta ahalbideratu egin behar zaio ikas-prozesua, bere ikasteko moduak hobetuz (ikasten ikasi) eta sarea ehuntzen lagunduz. Baina zer egin hedatzailea izan nahi ez duen ikaslearekin? Nire ustetan, halakoetan gure mugak onartu eta jokabideak moldatu beharrean gaude. Alferrik dira zenbaitetan hainbat paradigma ‘eder’ baina bestelako ikasleentzat pentsatutakoak, didaktika ‘zikina’ erabiltzeko prest egon beharko dugu, ikasleari ,betiere, ostertzaren ederra erakutsiko behar diogun arren.

Bai, badakit, pentsatzen ari zaretela bizitza nahasiagoa dela, holistikoagoa, ez hain kontzientea. Hala ere, badakit, halaber, esaerak dioenaren ildotik ‘mailua daukanarentzat guztia dela iltze-buru’. Euskara eta ikas-irakaskuntza dira gure mailua eta iltze-burua. Baina sarritan bizitzak agintzen du, eta arrazoi duzue: bizitza nahasiagoa da, holistikoagoa.

Metaforaren abantailak

Karrajua — Fri, 27 Mar 2009 01:05:35 +0100

Metaforek aukera hori dute (arriskua esango dute batzuek igoal), interpretazio askotara ekar daitezke, eta, kasu honetan bezala, nik beste leku batera apuntatzen nuen arren, gogoeta beste adar batetik joan da, polito joan ere.

Ikasle tipologian, edo ikasteen tipologian hobeto, barrena abiatu gara. Uzkurra-isolatzailea eta hedatzailea. Bigarrena egiten zaigu lagunago duda barik, baina pentsatzen hasita, eta metaforara ekarri nauen ideiara bueltatuta. Uzkurdura-isolamendua ikasleak berez duen ikuspegia ote da? Ez ote da ikaskuntzaren ikuspegi hedatuenak sortu duen "aldamio" lehenetsia? Ikasi, klasean,ikastaroan, epe batean eta ingurune horretan egiten da, bestea ez da "ikastea", edo "denbora galtzea" da, edo ez da "serioa".

Konturatu zarete lehenengo ideia hori Simposio de Educacion Expandida horrek piztu duela asteon. Ainhoak aurreko artikuluan komentatu duenaren haritik, azken batean ikastea zer den, non gertatu daitekeen eta zergatik komeni den hedatzea ez da izango ikasleari ~~azaltzea~~ erakustea komeni den zerbait? Halako ariketa edo halako jarduera zertan lagunduko dien esatea komeni den bezala.

Eta, jakina, ikastearen ikuspegi hedatuago hori helduen euskalduntzean berton geure kolektiboan eta erakundeetan hedatu beharko litzateke lehenago.

Uzkurdura ala isolatze-antolatzea?

ainhoa — Wed, 25 Mar 2009 11:47:54 +0100

(Hasi aurretik: asko gustatu zait pil-pil borborkaden metafora, uste dut beste testuingururen batean erabiliko dudala, zure baimenarekin ;-)

Ez dut uste zalantza handirik dagoenik jarrera hedatzailea duten ikasleek prozesua azkarrago eta sakonago egiten dutela ikaskuntza unitate isolatu eta iragazkaitz gisa ikusten dutenek baino. Ikasle hedatzaileen kasuan, ikas-erakundeak ez du horrenbesteko garrantzirik, euskarri txiki bat baino ez da, ikasten ari diren gaiari buruz hausnartzen laguntzen diena, baina ez dute laguntza handirik behar jakintzaren aldamioa eraikitzeko.

Baina ulertu behar da ikasle guztiek ezin dutela jarrera hori izan, besteak beste bizitzaren konfigurazio konplexuan ikasten duten objektu horrek ez duelako pisu bera kasu guztietan. Alegia, pertsona batzuk ikasle hedatzaile izan daitezke motibazio handiko ikasgaietan eta isolatzaileagoak euren bizitzan edo motibazioan horrenbesteko eragina ez duten gaietan.

Dikotomian aurkeztu nahi baina neuk behintzat esango nuke hedatzailearen kontrakoa ez dela uzkurra, isolatzailea baizik, eta horretan nortasunak ere badu zerikusirik. Jakintza unitate isolatuetan ikusten duten pertsona askok antolaketa dute buruan, euren bizitza ondo sailkatutako ataletan antolatu nahi dutenak, jakintza metadatutan etiketatu nahi dutenak, ondoren etiketa-arteko zuhaitz konplexuak eraikitzeko. Beharbada ez dira konturatzen jakintza holistikoagoa dela eta etiketatze hori artifiziala dela gure garunarentzat.

Edo, besterik gabe, laneko ordutegia bete, euskaltegiko klase guztietara joan eta gimnasiora astean hiru egunetan, egun berberetan, joanez bizitzan ondo konplitzen ari diren sentsazio lasaigarria behar dutelako.

Irakasleok ere, egun batean, artista modernotzat joko gaituzte eta telebista-saio arrakastatsuak egingo ditugu. Interes eta nortasun horiek denak ikasgelan kudeatzea arte surrealistatik ez dabil, ez, oso urrun!

Hedapena eta uzkurdura

Plisti-plasta — Wed, 25 Mar 2009 09:14:49 +0100

Txuri ala beltz, on ala txar... dikotomia eta muturreko sailkapen manikeisten zale ez banaiz ere, batzuetan errealitatea ispilatzeko modu errazak dira. Akatsa aitortuta, eragin diezaiogun apur bat kaxolari.

Hara, nire ustetan badira ikasteko modu bi. Batak hedapena du joera; besteak, aldiz, uzkurdura.

Ikasle batzuek hizkuntza edo beste ezein gai jorratzen dutenean, inguruari begiratu eta eskola edo euskaltegia ez ezik, inguruak berak ematen dizkien aukerez baliatzen dira ikasten jarraitzeko; are, ikasitakoa beren bizitzan integratzen dute eta ikasitakoaz baliatu egiten dira norbere hazkunderako.

Beste ikasle batzuek, ostera, bereizi egiten dituzte 'bizitza akademikoa' eta 'bizitza erreala', bien arteko hormak eraikitzen dituzte, bizitza akademikoa eskolako edo euskaltegiko denborara, espaziora eta harreman-sarera mugatzen dute. Esparru itxiak sortzen dituzte: lana-ikasketak/ familia-aisialdia... eta ez dute nahi izaten lanaren eta ikasketen adarrak inola ere beste esparruan sartzerik.

Hedapenezko ikasleei dagozkie gehienbat: ikaskuntza, sarea (eskola barne), autonomia, barne-motibazioa, elkarrizketa, erabilera eta etengabeko ikaskuntza.

Uzkurdurazkoei: irakaskuntza, eskola,kanpo-motibazioa, bakarrizketa, ezagutza eta ikaskuntza etena.

Ez naiz ni hemen hasiko esaten zein jarrera den zilegiago. Badakit hedapenezkoak ikaskuntza egokiagoa ahalbideratzen duela baina badakit, halaber, askoz zailagoa dela horrelako jarrera izatea. Hamaika arrazoi tartean: kultura mailakoak, egoera sozio-politikoari dagozkionak...

Irakasleok, beraz, prest egon behar dugu ikasle mota batzuei zein besteei erantzuteko, baina horretarako ondo aztertu behar dugu zein izango den gure jokabidea.

Hanburgesa nahi duenari pil-pila prestatzen irakatsi? Pil-pila nahi duenari ere hanburgesa eman? Hanburgesa nahi duenari hanburgesa eman? Biei legatza saltsan?

Erantzun zuzenik eta argirik ez daukat, baina gaur gaurkoz beti antzeko platerak prestatzen ditugulakoan nago. Alegia, gure errezetan osagai asko sartu behar ditugulakoan: aniztasuna, malgutasuna, pazientzia, emozioak,jolasa, bizitza erreala... Eta xuabe-xuabe, apurka-apurka eragin (ardo tragoxkaren bat ere beharko dugu, ba!).