Karrajua - hizkuntzak - Comments

Deabruari

otto — Fri, 10 Oct 2008 10:16:39 +0200

... batez ere deabruak bere buruaren alde egiten duenean.

Jakinda ere ezer berririk aportatuko ez dizudala, banator galderok erantzutera, hain gustuko baituzu edukiei emergitzea uztea.

Jakina euskararen berreskurapena (saiakera) planifikazio politikoaren ondorio dena; beharbada, euskararen berreskurapen geldoa ere planifikazio politiko jakin bati egotz dakioke. Baina, akaso, ezberdin ikusten ditut bi politikak: hizkuntza inposatzea helburu duena, eta hizkuntzak bizirautea helburu duena.

Esaten direnen artean, estandarra eta euskalkia, euskaran dugu adibiderik argiena: batua ez da hizkuntza natural bat, sortutakoa baino; baina gazteleran oinarritutako espainiarra beste.

Interes politikoek ere bultzatu beharko lukete euskararen sustapena; baina interes politikoek, askotan, bi karta-multzokin jokatzera behartzen gaituzte (interesatzen zaigu, hobe), eta horrek onurak bai, baina kalteak ere eragin diezazkioke hizkuntzari.

Zoritxarrez, ez dut uste interes ekonomikoak daudenik euskararen sustapenaren atzean. Bestela, beste oilar baten egingo liguke kukurruku.

Deabruari fiskal lanak egitea ere ez da aspergarria.

Dialektoak

Benito — Fri, 10 Oct 2008 02:26:18 +0200

Aldaera estandarra eta dialektoak direla eta, interesgarria izan daiteke aste honetako Argian agertu den artikulu hau irakurtzea: Batuaren eraginez euskalkiak “gipuzkoartzen”

Bestalde, azpimarratu dituzun ideietatik bestelako irakurketak ere egin daitezke:

Hizkuntza baten zabalkuntza ez da berezkoa.... Bai, baina euskararen normalizazio / biziberritze / berreuskalduntzea ere ez da izango planfikazio (politikoa ere bai) baten ondorioa?
Interes ekonomiko eta politikoak... Euskararen zabalkuntzaren atzetik ere ez dago horrelakorik? Haien zilegitasuna da baloratu behar dena akaso.

Batzuetan deabruaren abokatuarena egitea dibertigarria izan daiteke.

Arrantzale gizonaren bidetik ....

txerra — Fri, 04 Apr 2008 08:28:41 +0200

Ba bai, Benito, nik uste dut hauek ere Fishmanen bidetik abiatu direla. Hau da, funtsezkoena, garrantzizkoena da gertuko komunitatean erabiltzea, auzo harremanetan eta abar. Baina antzera gabiltz denok. Erabilera da gakoa, han eta hemen, antipodetan eta gure txokotxoan. Ez gara horren ezberdinak, ez horixe.

Haw!

Benito — Thu, 03 Apr 2008 20:20:30 +0200

Ethnologue-n ikus daiteke AEBetako hizkuntza natiboen egoera zein den. Oso hiztun gutxi kasu gehienetan. Cheyenne hizkuntzaren kasuan 1.721 hiztun ziren 1990ean. Eta hau diote:

Northern Cheyenne in Montana have a summer camp for children, where 5 fluent speakers teach the language (1998). In Montana many parents and older adults speak the language but younger ones use English. In Oklahoma most speakers are older adults.

Cheyenne hizkuntzaz zerbait ikasi nahi baduzue hemen daukazue nondik hasi.

Bestalde, filmetako Haw! ezagun hura gogoratu dut, Lakota hizkuntzatik ei dator. Sioux familiakoa da hizkuntza hau eta 6.000 lagunek baino ez zioten horrela agurtzen elkarri 1990an (bide batez, han ere saltsa dabil). Dakota senide-hizkuntza (antzerako agurra daukate) 15.000 inguruk egiten ei zuten orduan, eta Ipar Amerikako hizkuntza natiboen artean osasuntsuenetako bat da.

Egia esanda, Littlebear-en letaniako gehienak hemen ere egin ditugu. Baina uste dut azken batean esan nahi diguna dela hizkuntza gordetzeaz baino ardura handiagoa hartu behar dugula bizia izan dadin: erabili, mintzatu, eta ez "gorde".

Izugarria! munduan antipodek oihu berberak dituzte

Aitziber — Thu, 03 Apr 2008 17:58:18 +0200

Interesgarria benetan artikuloa. Asko ezagutu gabeko errealitatea da hori guretzat, Ipar Ameriketako indioena, ez bada John Wayneren filmeren batean erakutsi diguten itxura anker eta malapartatuagatik.

Kontuak kontu, azkenean diglosian haiek ere, zapalduak haiek ere eta finean Pirinioetako bi aldeetan ditugun arazo berdinak ez badira antzekoen zirimolan buruhauste itzelekin. Berexiki aipamen batek eman dit atentzioa, hain zuzen ere hizkuntzen irakaskuntza moduari dagokiona, hau da, ahozko tradizioz erakutsi beharraz, ingelesen hizkuntza irakaspideak eredu hartuta horrek suposatu duen "hankasartzeari" buruzko aipamena egiten duenean. Neroni ere askotan aritu izan naiz galdera hori bera neure buruari egiten, paperean dena jar omen daiteke, baina paperean jartzen dugun horren baliagarritasunaren inguruan ari naiz; zenbat hutsune bete behar maiz, zenbat aukera anitzeko galdera erantzun, zenbat irakurri eta ondotik idatzi, miztoari gehiago eragiteko lekuan ezta! Harritu egin nau baieztapen horrek, irakurketa hori, neuk behinik behin ez nuelako modu horretan sekula egin.

Badu bai, zer esana eta zer aztertua Hartz Txiki delakoaren testu horrek.

Orain orri horretan gehiago saltsatu eta beste ikaspiderik atera dezakegun galdetu beharko diogu geure buruari.
Ongi izan.

Abizena ondo?

otto — Thu, 03 Apr 2008 08:29:04 +0200

Seguru honek Littlebear duela abizena? Ala Harztxiki da?

Seguru Ameriketako indigenei buruz ari dela? Ala Pirinio inguru hauetako indigenei buruz?

Testuari lau berba aldatu, eta hemengo edozein adituk idatzitakoa ematen du.

Bistan da

Benito — Sun, 21 Oct 2007 20:49:31 +0200

Galiziarrek guk baino arazo gutxiago edukitzen dute mundura zabaltzeko. :D

Oso ona

Jabi — Sun, 21 Oct 2007 13:19:56 +0200

Ta hala da, ez da batere zaila galiziarrak aurkitzea NYen, jatetxe espainiar guztietan dira orensetarrak.

Estrategia berdina?

Benito — Mon, 08 Oct 2007 17:04:01 +0200

Hau ez da izango halako estrategia bat?

Egirletako lekzioa

Benito — Fri, 05 Oct 2007 13:37:15 +0200

Ea ba, aber asoziazio batzuk eginda:

Korrika - Correllengua
euskara - katalana
Euskalerria - Katalunia
Ikasi euskara - Vols aprendre catala?
Euskaltegia - Centre de Normalitzazio linguistica

... eta seguru honez gero zeuri dozena bat gehiago okurritu zaizkizula.

Hemen dauzkazu pelikula gehiago inbidia emateko.

Ez dut ulertu

txerra — Fri, 05 Oct 2007 13:21:15 +0200

Konparazioen kontua ez dut ondo ulertu. Bideoarena bai, argi eta garbia da, inbidia emateko modukoa. Baina webgunearena ez dut ondo ulertu. Azalduko al duzu? Badakizu, Egirletaz bestaldekoak zelakoak garen, kar, kar.

Izan nuen nik matematika

Josu — Mon, 01 Oct 2007 18:08:01 +0200

Izan nuen nik matematika irakasle bat urtebeteko barnetegi batean ikasi omen zuena. Astiro egiten zuen eta azentuan eta intonazioan zeukan hutsune handiena baina euskaraz goitik behera bizitzeko eta unibertsitatean klaseak euskaraz emateko gai zen.

Dokumentazioa

Benito — Mon, 01 Oct 2007 00:30:03 +0200

Tira, puntualizazio txikitxu pare bat, ez dakit dokumentazioaz esan nahi izan dudana ondo ulertu den.

Batetik, ez dakit bota dudan galderari argia emango dion dokumentaziorik badagoen ala ez dagoen. Egia esanda, ez dut arakaketa zehatzik egin (sarean azaleko pasada pare bat besterik ez). Beraz baten batek zerbaiten berri edukiz gero estimatuko nuke esatea.

Bestetik, "Esango nuke ezetz" hori goian bota dudan galderari neure boteprontoko erantzuna da besterik gabe, hau da, bestelakoaren frogarik aurkitu bitartean esango nuke ezin dela sei hilabetean hizkuntza bat "ondo" ikasi.

Blogorreak horrelako nahasteak ekarri ohi ditu ;).

Edozelan ere, neure zalantza ez dira orduak, ezagutu dut jendea 1200 (klase) ordu (eta gutxiago ere bai) erabilita 0tik EGAra heldu dena. Kontua hau da: zer denbora tarte (asteetan, hilabateetan, urteetan) beharko litzateke gutxienez ikas prozesua (ordu horiek guztiak) burutzeko?

Ez dakit zuei pasatu zaizuen, baina matrikulak egiten ibiltzen den jendeari sarri entzun diot komentatzea askok galdetzen dutela euskara ikasteko zenbat denbora behar den. Erantzunak ohiko koletila batekin hasten dira: "segun...".

Zurekin gauza batean konforme-konforme. Asunto honetan 2 gehi 2 ez dira beti lau izaten. ezta 2 bider 2 lau ere, ezta lau zati bi bi.

Ordu txikietan, kontu txikiak

plisti-plasta — Sun, 30 Sep 2007 10:16:46 +0200

Orduen kontu honekin, pare bat gauzatxo:

1. Nola jaio ziren urratsak?

Ikas-prozesuak burutzeko behar duen orduen neurketa estatistikoa egin ostean, segmento laburrak eta ebaluagarriak definituz?

ala

Euskaltegiren bateko zuzendariren batek planteatu zituen behar administratiboei (dirulaguntza) erantzuteko?

Nik bigarren bertsioa daukat entzunda (oso oker ibil naiteke). Hau da: behinola, X euskaltegiak ematen zituen 100 ordu inguruko ikastaroak diruz laguntzeko izandako negoziazioaren barruan sortu zirela urratsok.

2. Benetakoak al dira erabiltzen ditugun ordu kopuruak?

HABEk baditu datuak. Erraz asko jakin dezake, ziur eginda dituela kalkuluak, bene-benetan (ez teorian) ikasleek historikoki zenbat ordu behar dituzten bataz beste maila jakin bat lortzeko (estatistika kontu bat da). Egiazkoa al da, adibidez, 3. maila gainditzeko ikasle arrunt batek bataz beste 300 ordu inguru behar dituela?

Bada, hori da bidea. Lehenengo, jakin ikasleek historikoki zenbat ordu behar izan dituzten maila jakin bat gainditzeko; eta gero, egin nahi diren zatiketak eta moldaketak.

Amaitzeko, beste gauzatxo bat. Egia da, Benito, umotze fase bat behar dela (hasierako erabilera/ezagutzatik ezagutza/erabilera kontsolidatura daramana) baina modu berean, egia da, kasu honetan bi gehi bi ez direla lau nire esperientzian. Ordenagailuz lagundutako ikaskuntzan aritu aurretik, bi orduko eta bost orduko ikastaroak ematen ibilia naiz; eta han ikusitakoaren arabera, gehiago ikasten zuten ehun ordutan, murgiltze handiagoa zeukatenek, bost ordutakoek alegia (motibazioa ere gogorragoa izateak izango du bere eragina).

Bestalde, pentsatzen jarrita, esaten duzuna harrigarria da oso: "Ez dut honetaz dokumentaziorik edo ikerketarik aurkitu (egongo da zerbait nonbati seguruenik, ezagutzen baduzue, esan mesedez), baina nik neuk esango nuke ezetz."

Enpiñ, orduekin jira-bueltaka ari garela, amaitzeko ordua ere bada. Ikusten duzunez, galderei erantzuteko makinarik ez dut erosi oraindik, baina galderak egiteko makina beti gainezka darabilt.

Lasai neska!

Benito — Thu, 24 May 2007 18:24:30 +0200

Ez duzu gorritzeko moduko ezer idatzi, neuk behintzat ez dut ikusi .

Gai interesgarria da plazaratu duzuna -beti bezala-, eta nik handik tiratu baino ez dut egin. Hala ere, ez dut uste euskara eta hizkuntza minorizatuekin soilik pasatzen denik.

Seguruenik bere herritik kanpo asko "proiektatzen" ez diren hizkuntza "ofizial" askorekin antzeko zerbait gerta daiteke. Adibidez, horrelako herrietako jende askok ingelesez testu teknikoak idazteko kapazitate handiagoa eduki dezake bere ama-hizkuntzan baino. Zuk, Europan zehar zabiltzala, beharbada ikusi duzu halako kasuren bat.

Dena dela, pentsatzen jarri bazara, seguru, ohi den bezala, laster batean zure blogean zerbait interesgarria idatziko diguzula. Fijo!