Karrajua - didaktika - Comments

Nahi, jakin, ahal

Benito — Sun, 07 Mar 2010 20:05:55 +0100

Seguruenik, laguntza beharko du, bai. Adibidez, kontura dadin pertsonek egiten dituzten gauzarik sinpleenak eta ohikoenak ere egin daitezkeela hor, eta egin egiten direla (-Egun on! Zer moduz katarro hori?...), eta, adibidez, azterketa bat prestatzea ere jendearen artean egiten den gauza bat dela, eta hor pertsonek elkarrekin egiten dituztela gauzak, eta hitz egiten dute, eta kontatzen dituzte gauzak, eta iritziak, usteak, sentsazioak eta disgutuak-pozak partekatzen dituzte, eta batak besteari laguntzen diola, eta horren harira sortzen direla berriketak, testuak, mezuak...

Alegia, beharbada laguntza begirada beste leku batera eramateko baino ez da, betaurrekoak kendu, jarri edo aldatzeko.

Kale horretan edozer egin

ark — Sun, 07 Mar 2010 19:03:16 +0100

Kale horretan edozer egin daiteke, txangoak antolatu eta kudeatu, afariak montatu, erakusketak, eztabaidak, jokoak, kantatu, osasunari buruzko aholkuak jaso eta eman, kritikak (liburuak, filmak, gauzak, pertsonak, azterketak...), batzarrak, webguneak sortu, tokian tokian dauden hizkuntza berriei buruzko gauzak ikasi... Kontua da kale horretan mundu guztia dabilela azterketa bat prestatzen eta zeregin guztiak utzita dauzkate (ahaztuta?). Kalea garbitzen daudela esan daiteke, kale garbi eta txukuna. Mundu guztia garbitu eta garbitu, eta afaria antolatu edo liburuak kritikatu nahi dituztenak alfer hutsak dira, golfoak! Kontua da, golfokeriak asko irakasten duela, ondo dakigu hori; eta kale txukunek, garbituek, itxura polita bai, baina bizitasunik ez dute izaten.
Dena dela, girotzen jakitea (gogoratzea) ere garrantzitsua izaten da; izan ere, jendeari kale-garbiketan laguntzen luzaroan egon denak ere laguntza beharko du bere kaleari behar duena nola eman jakiteko, ezta?

Atrebentzia egia bada

Benito — Tue, 26 Jan 2010 00:19:52 +0100

Eskerrak atrebentzian ez naizela bakarrik geratu. Baina nire atrebentzia hori egia bada, beharbada uste dugun baino askoz ikase(gai) gehiago ditugu, hau da, EGAbakoak ez dira ikasi behar duten bakarrak.

Atazaute

beolarra — Fri, 22 Jan 2010 10:53:05 +0100

Hizkuntza erabiltzen ikasi hizkuntza bera ikasi baino areago.
Atrebentzia polita eta egia handia.

Irainak eta laztanak

Benito — Tue, 17 Nov 2009 20:46:49 +0100

Kontu hau gogora etorri zitzaidan lehengo domekan, irratian geundela, galdetu ziguten zer iritzi genuen irainak sortzeko makinaz, Sustatun zabaldu zen kontu honen harira.

Euskaldunen eta euskara ikasleen adierazkortasunaz kezkatua gabiltza azkenotan, piperrik gabeko hizkuntza zabaltzen ari dela eta hori guztia, eta horrelako makinak, txisteak eta abarrak sortzen dira. Eta ondo, baina "ikasten" laguntzen dute benetan? Hau da, artileria faltan dabilen euskaldun(gai)ari batailarako armak ipintzen dizkio deskarga behar den momentuan eta behar den modura botatzeko moduan? Ez dakit ba.

Akaso lagunduko diote hainbat gauza "ezagutzen", dudarik ez, baina asmatuko ote du tiro egiten behar den lekura?

Galdetu ziguten hau ikasteko bide ona zen, eta geratu nintzen euskara ikasleei gomendioa egiteko: euskaraz irainak nola botatzen diren ikasi eta zeureganatu nahi baduzu, teknika onena, zirikatu eta kakaztu klasea irakaslea zurekin benetan haserretu arte, orduantxe edukiko duzu-eta irainen neurri benetakoa bistan eta belarrian.

Bigarren neurri bat: euskarazko hedabideetan lar zuzenak gara. Telezaborra deitzen den horretako apur bat beharko genuke jendeak irainak eta biraoak benetan ikasi eta erabil ditzan. Beste hizkuntza batzuetan horren eragina ondo baino hobeto dago frogatuta, ezta?

Azken batean, horixe, ikastea zer da gauzak egiteko trebezia norbereganatzea ez bada? Zaila da orduan haserretzen ikastea inor haserretu barik.

Hori ba, ez dadila inor haserre nirekin!

Kalkulagailua

Plisti-plasta — Tue, 17 Nov 2009 10:02:14 +0100

Kontu honek, zeharka bada ere, matematika-eskoletan kalkulagailua erabiltzearen zilegitasunari buruzko eztabaida dakarkit burura. Ez dakit eztabaida hori erabat agortua den, baina planteamendu orokorretara ekarrita bada oraindik ere zer argitu. Hara, nik ez dakit neure kabuz zenbait funtzio matematikori erantzuna ematen, horretarako kalkulagailua erabiltzen dut. Tranpa al da? Pobretu egiten al du horrek nire adimena?

Azter dezagun apur bat kontua. Onartu behar dugu ezin dela ezagutza guztia norberaren kaskoan gorde. Burua ez dela edukiontzi soila, alegia. Betidanik egon da kanpo-adimena, burutik kanpoko biltegietan gordea : liburuetan, kalkulagailuetan, ordenagailuetan… Burua, beraz, ezagutza edukiontzia ez ezik, ezagutza bilatzailea ere bada, ezinbestez. Are, gaur egungo iraultza teknologikoak bere bilatzaile eta konektibitate funtzioak biderkatuko egingo dituela dirudi, ezagutza bera ere eraldatuz, fluxu bihurtuz. Horra bada, lehenagoko galderei erantzuna. Kalkulagailua edo Xuxen edo itzultzaile automatikoak erabiltzea ez da tranpa eta ez du adimena pobretzen. Adimenaren funtzionamendua apur bat aldatzen du, bai. Eskola tradizionalaren eta euskaltegi tradizionalaren kontzeptua apur bat dantzan jartzen du, bai. Edukien transmisiotik benetako komunikagaitasunera garamatza, bai.

Kalkulagailua dela eta, matematika gutxiago al dakit? Hau ere erantzun beharreko galdera da. Egia da kalkulagailurik erabili gabe erro karratua ateratzen dakienak nik baino matematika gehiago dakiela, agian. Baina, zergatik ote? Bi arrazoi bururatzen zaizkit: edo nirea baino memoria askoz hobea du, edo bere lanbideak edo zaletasunak matematikak modu jakin batean erabiltzea eskatu dio sarritan. Utz dezadan memoriarena alde batera (luze joko liguke gai horrek). Eta errepara diezaiogun besteari , erabilerari, beharrari, zaletasunari, alegia. Zerk eraman du Benito, besteak beste, katalana erabiltzera? Katalanak berak ala katalanez dauden zenbait eduki interesgarriren berri izan nahiak? Bada, matematikak edo katalana bezala, euskara beharrezko eta interesgarri bilakatzen badugu, lortuko dugu jendeak hizkuntza eduki bezala ikusi beharrean, tresna bezala erabiltzea eta hor ez dago tranparik. Horrek ez du, inola ere, euskararen unibertsoa murrizten.

Ondorio gisa, esan genezake ondo dagoela eta ona dela euskara ikastea baina hori bezain garrantzitsua (eta ebaluagarria) dela euskaraz gauzak egitea, konpontzea, dibertitzea… baita euskaltegietan/euskaltegietatik ere.

Digestioa

Benito — Fri, 03 Jul 2009 01:53:40 +0200

Arrazoia Arkaitz, gauza asko digeritzeko, saioetan eta Donostiako Parte Zaharreko soziedadeko menuan ere bai. Eta elikagaien osaketari ekin aurretik (beste baterako utziko dugu) dastaketako sentsazio batzuk zizka-mizka gisara.

Plazer handia aukera izatea hizkuntzen irakaskuntzan diharduten urrunekoekin jarduteko. Eta txakurrak oinutsik lehenengo bateko kontsolagarriaren ostean, txakurrarentzako zapatak topatzeko ahaleginean zelako ilusioarekin gabiltzan han eta hemen ikusteak ematen duen poza eta animoa batez ere.
Puntu mingotsa ere bai. Zerbaiten bila ikusten dituzu begiak, baina ez duzu zer asmatzen, mundu honetan barne-tentsio asko barruntatzen ditut, eta eskerrak umore ikuturen bat datorrela lantzean behin (Ortaren eta Heyworth-en umorea eskertu nuen bereziki).
Pertsonak, hor dago koxka. Komunikazioari pertsonen ikuspegitik heldu (horixe esan nahi nuen Martin Perisi egin nion galderan), lanari pertsonen jokaerarekin ekin, eta prestakuntza pertsonengan oinarritu (haien gaitasunetan, baina balore, pertzepzio eta esperientzietan ere bai). Ortak begiei ere erreparatzeko esan zigun azken batean.
Praktikoak izan behar dugu, bai, baina praktika ez da -askotan uste den bezala- errazena eta eskuragarriena. Alderantziz, praktika ona lortzea teoriaren konstrukto korapilotsuenak baino konplexuago gerta daiteke.
Nekea: A8a, beroa, ikasturtearen amaiera, gauza interesgarrien zaparrada...

Kota bat

Benito — Tue, 02 Jun 2009 13:26:46 +0200

Eskerrik asko Joseba. Unibertsitatean gauza interesgarrian egiten zabiltzatela eduki dugu susmoa aspaldian, azaleratzen hasten diren neurrian ikusiko ditugu gainera, oraingoan bezala.

Aurrera bada, jarraituko dugu bloga.

Kotalaia 2.0. bloga

Jsb — Tue, 02 Jun 2009 12:03:58 +0200

Egunon:

Hona hemen ikastaroaren hondarretan, "Euskararen araua eta erabilera" irakasgaian, ikasleek prestatu duten bloga.

Poliki-poliki hasi da unibertsitatea ere 2.0. mundura zabaltzen...

http://zuzeu.com/2009/06/02/komunikabideen-talaia-20/

http://www.kotalaia.wordpress.com

Jsb

Eskerrik asko

Benito — Wed, 13 May 2009 18:16:14 +0200

Eskerrik asko Joseba. Guretzat ere baliagarriak diren lana ekartzen zabiltza azkenotan, eta gehiago etorriko direla seguru nago. Ea guztion artean fruitu interesgarriak ateratzen ditugun.

Bestela, haizea behar duzunerako, ez izan beldurrik gure haizagailu honetara arrimatzeko.

Gaitasunak

Joseba Ezeiza — Wed, 13 May 2009 11:02:42 +0200

Kaix, Benito:

Atsegin handiz irakurri dut artikuluari egin diozun irakurketa. Ez nuke hitz erdirik ere aldatuko egin duzun laburpen horretan. Ohartu zarenez, unibertsitatean ere gogoeta egiten ari gara zer ekarpen egin behar diogun hurrengo urteetan euskararen normalizazioari eta garapenari. Ildo nagusiak Euskararen Plan Gidarian daude jasota. Eta, bertan jasota dagoenez, Euskal Filologia Saileko irakasleok ardura handia dugu plan horren alderdi bat garatzeko.

Dakizuenez, guk irakaskuntza eta ikerketa bateratu behar ditugu gure jardunean. Ikertzaile garen aldetik, saiatzen ari gara egitura egoki bat sorten aztertzeko nola ari den garatzen euskara esparru akademiko eta profesionaletan. Irakasle garen aldetik, bestalde, gure ardura da ikasleei tresna egokiak ematea (euskarri emozionalak, instrumentalak, linguistikoak…) euskara euren jardun akademiko eta profesionalean modu naturalean integra dezaten. Helburua da euskararentzat eremu berriak irabaztea eta eremu horietan euskarak duen tokia duinagoa eta esanguratsuagoa izan dadin bilatzea.

Azken urteotan euskararen erabilera gehiago areagotu da esparru publiko eta akademikoetan esparru pribatuetan baino. Baina, dakigunez, hein goi mailako aditu eta profesionalek oraindik ez dute euskara askorik eta naturaltasunez erabiltzen euren jardunean. Euskal irakasleen kolektibo profesionaletik kanpo, euskararen garapen eta dinamika soziala ez da oraindik oso bizia. Guk pentsatzen dugu unibertsitatea gune estrategikoa dela eremu horietan eragiteko. Eta horregatik ari gara buruari eragiten ea oztopoak oztopo –eta oztopoak ez dira gutxi- nola komeni den erabiltzea eskura ditugun baliabideak.

Gogoeta horretan gauza asko sartzen dira, baina baita didaktika ere. Eta alde horretatik Europatik etorri diren haizeak ez dira, gure ustez, inondik ere kaltegarriak izan. PREST proiektuaren emaitzek ageri-agerian utzi zuten komunikaziorako gaitasunek funtsezko tokia behar dutela ikasketa-plan berrietan. Eta guk eskainitako datu horiek erabakigarriak izan dira euskarari eskainitako irakasgaiek aurrera egiteko plan berrietan. Guk arrazoi soziolinguistikoei bestelako argudioak ere erantsi dizkiegu eta horrela hobeto justifikatu ahal izan dira irakasgai horiek bai etxean eta bai etxetik kanpo ere. Beharbada, unibertsitatetik kanpo ez zarete jabetzen zer den titulazio berrietan 12 kreditu izatea euskara lantzeko. Baina, lorpen ikaragarria da. Orain kontua da baliabide horiei etekina ateratzen asmatzea, eta horretan ari gara.

Gauzak horrela, Gaitasunetan Oinarritutako Irakasbidea oso marko koherente eta emankorra gertatu zaigu. Aukera ematen digu hizkuntzaren irakaskuntza unibertsitateak dituen helburu orokorrekin lotzeko, eta ikaskuntza-planetan modu egokian integratzeko. Kontua ez baita hizkuntza beste langaietatik isolatzea eta eranskin gisa lantzea. Ildo horretan ere lanean hasi gara beste arloetako irakasleei laguntzen euren irakaskuntzan komunikaziorako-gaitasunei tokia egin diezaieten. Honako helbide elektronikoan duzue gai hori lantzen duen behin-behineko web orri bat: http://www.ehu.es/PAT/gaitasunak.

Zuk galdetzen duzu ea ez ote daitekeen atera planteamendu honetatik zerbait euskaltegietarako. Neuretzat erantzuna argi dago: bai. Izan ere, planteamendu hau garatzeko orduan euskaltegitik unibertsitatera ekarritako esperientzia erabakigarria izan da. Beraz, ez dut ikusten arazorik ikuspegi hau euskaltegietara itzultzeko. Egia da zentzu beteagoa hartzen duela xede bereziko hizkuntza-ikastaroetan (IVAP, IRALE, HE-4, etab.). Baina, nire ustez, atzean duen filosofia (ikaslea, hizkuntza ikasten hasten den momentutik hizkuntza komunitatearen kide da, komunitate horretan zeregin jakinak egiteko gai da, eta, ondorioz, komunitatean eragiten du eta komunitateak kidetzat hartu behar du aintzat) oso baliagarria da garaiotan edozein ikasle eta ikastarotarako.

Nik pentsatzen segituko dut. Orain ez nabil euskaltegian baina ez nago inondik ere aldenduta. Saiatzen naiz gauzak nondik doazen gertutik jarraitzen. Beraz, baliagarria izan daitekeen beste edozer eskuratzen badut, jarraituko dut HIZPIDE bidez, edota beste foro hauen bidez euskaltegiei helarazten.

Edozein kasutan ere, unibertsitatearena pentsatu ohi den baino mundu korapilatsuagoa da. Horregatik, oso ondo etortzen zaigu noizbehinka arnasa hortik kanpo hartzea. Eta ni saiatzen naiz euskaltegietako haizetik ere arnasten.

Beno, barka erretolika luze hau. Eta mila esker artikulua irakurtzeagatik!

jsb

Ikuspegia zabaldu

Benito — Fri, 08 May 2009 01:13:17 +0200

Azken batean esan nahi izan dut kontua ez dela lehengoa kendu eta berria ipini, edo lehen hala eta orain horrela egin behar denik. Askotan leku batean ipintzen dugu fokoa eta gainerakoa ahaztu egiten dugu. Ez dut uste 1.0tik 2.0ra joatea aurrerapauso bat denik, beste ate bat zabaltzea baino, batzuetan 2.0tik 1.0ra joatea izan daitekeen bezala.

Bestalde, sareak dela eta, esango nuek sare horiek sortuko direla gutxien espero dugun lekuan, eran eta unean sortuko direla, inork antolatzeko antolaketa berezirik egin barik, honez gero sortuta ez badaude. Inguruari adi egon beharra dago.

auskalorantz

jon — Thu, 07 May 2009 14:50:00 +0200

Ni ere bat nator zurekin, Benito.
"1.0+2.0+3.0+....=X" batura moduan ikusteak gauzak erraztu egiten baititu; izan ere, ikasleak izan behar badu bere prozesuaren ardatz, berak ere badu erabakitzeko eskubidea, eta guk ezin dugu jakin zein izango den bere aukera.
Bestetik, ingururako egokitzeko joerari eutsita 3.0-koak ezinbestekoak direla esan beharko dugu, nahiz eta oraindik, zergatik ez dakidan arren, 1.0tik edo, gehienera jota, 2.0tik ez garen asko mugitzen.
Konturatuta nago, gainera, jendeari izugarri kostatzen zaiola harreman sare bati eustea.
Kirola eta beste joera batzuk tarteko, koadrila hain errotua zegoen herri batean ere horrelako sareak, zoritxarrez, guk nahi baino nekezago funtzionatuko dute. Sortu egingo dira, baina ibili?

Bizitzaren hitza

Plisti-plasta — Fri, 27 Mar 2009 09:21:15 +0100

Eskerrak, hitzak ez bezala (uzkurdura/isolamendua), kontzeptuak batzen gaituela, mentalesean ere hitz egiten dugunaren seinale. Kontua da zergatik gertatzen diren honelako jarrera erreaktiboak (zenbaitetan proaktiboak bezain zilegiak, ez ahaztu) gure mundutxoan. Edo beste modu batean esanda, zergatik ikasle batek ez duen ikasprozesua bizitza ez-akademikora hedatu nahi. Edo gordinago esanda, zergatik ikasle batek ez duen euskarak denbora gehiago ‘jaterik’ nahi.

Arrazoiak ugariak izango dira, hala nola, euskal komunitatearen erakargarritasun falta; ikasteari buruzko praktika, uste eta ohitura okerrak ; ikas-irakas erakundeen eraginkortasun eskasa; hizkuntza-politikaren norabide okerra… Horiek guztiak hor daude eta ez dut horretaz zalantzarik egiten. Baina bada horien gainetiko bat, beroriek eragindakoa neurri batean: norberaren bizimoduaren antolamenduari dagokiona, alegia.

Gaurko gizarte azkarrean aisialdia eta denbora urrezkoak dira eta guztiok daukagu lehentasunak ezarri beharra. Lehentasunak ezarri eta erabakiak hartu beharra, hain zuzen. Bizimoduari dagozkion erabakiek, zer esanik ez, eragin eta baldintzatu egiten dute ikas-prozesua bera. Erabaki akademikoek baino maila altuagoa dute. Berauek arrazoitzen dituzte ibilbide akademikoaren zenbait kontraesan eta muga. Zer egin, orduan?

Hedatzailea den ikasleari sarea, adabegi sendoak (hedatzaileak) eta jarioa eskaini behar dizkio euskal komunitateak. Hedatzaile izan litekeen ikasleari lagundu eta ahalbideratu egin behar zaio ikas-prozesua, bere ikasteko moduak hobetuz (ikasten ikasi) eta sarea ehuntzen lagunduz. Baina zer egin hedatzailea izan nahi ez duen ikaslearekin? Nire ustetan, halakoetan gure mugak onartu eta jokabideak moldatu beharrean gaude. Alferrik dira zenbaitetan hainbat paradigma ‘eder’ baina bestelako ikasleentzat pentsatutakoak, didaktika ‘zikina’ erabiltzeko prest egon beharko dugu, ikasleari ,betiere, ostertzaren ederra erakutsiko behar diogun arren.

Bai, badakit, pentsatzen ari zaretela bizitza nahasiagoa dela, holistikoagoa, ez hain kontzientea. Hala ere, badakit, halaber, esaerak dioenaren ildotik ‘mailua daukanarentzat guztia dela iltze-buru’. Euskara eta ikas-irakaskuntza dira gure mailua eta iltze-burua. Baina sarritan bizitzak agintzen du, eta arrazoi duzue: bizitza nahasiagoa da, holistikoagoa.

Metaforaren abantailak

Karrajua — Fri, 27 Mar 2009 01:05:35 +0100

Metaforek aukera hori dute (arriskua esango dute batzuek igoal), interpretazio askotara ekar daitezke, eta, kasu honetan bezala, nik beste leku batera apuntatzen nuen arren, gogoeta beste adar batetik joan da, polito joan ere.

Ikasle tipologian, edo ikasteen tipologian hobeto, barrena abiatu gara. Uzkurra-isolatzailea eta hedatzailea. Bigarrena egiten zaigu lagunago duda barik, baina pentsatzen hasita, eta metaforara ekarri nauen ideiara bueltatuta. Uzkurdura-isolamendua ikasleak berez duen ikuspegia ote da? Ez ote da ikaskuntzaren ikuspegi hedatuenak sortu duen "aldamio" lehenetsia? Ikasi, klasean,ikastaroan, epe batean eta ingurune horretan egiten da, bestea ez da "ikastea", edo "denbora galtzea" da, edo ez da "serioa".

Konturatu zarete lehenengo ideia hori Simposio de Educacion Expandida horrek piztu duela asteon. Ainhoak aurreko artikuluan komentatu duenaren haritik, azken batean ikastea zer den, non gertatu daitekeen eta zergatik komeni den hedatzea ez da izango ikasleari ~~azaltzea~~ erakustea komeni den zerbait? Halako ariketa edo halako jarduera zertan lagunduko dien esatea komeni den bezala.

Eta, jakina, ikastearen ikuspegi hedatuago hori helduen euskalduntzean berton geure kolektiboan eta erakundeetan hedatu beharko litzateke lehenago.