Aipatu dituzun antolatu eta arautu aditzak ere konplexuak ditugu ba!

Molotov (1)

Hor dugu ikaskuntza informalaren kasua: arautu eta antolatu ezin denez, ia ahaztua. Bada garaia antolatu eta arautu ezin dena ere, ikaskuntza prozesuan onuragarri denean, sustatzeko ahalegin berezia egiteko: mintzalagunetik hasi eta Second Liferaino.

Molotov (2)

Begira diezaiogun orain autoikaskuntzari. Administrazioak fenomeno berria arautu eta antolatu nahian ebazpena atera zuen. Ebazpen horren oinarrian ez dago inolako prospekzio didaktikorik, behar administratiboek bultzatuta ateratzen da, nolabait autoikaskuntza ikaskuntza presentzialaren ildo berera ekarri nahian.

Udal euskaltegi gehienetan "modulu ofiziala" (astean 8 ordu BOGA, hamabost minutu tutoretza eta ordubeteko mintzamena) jartzen da abian. Eta horrek ez du funtzionatzen. Inork esan nahi ez badu ere neuk esango dut: EZ DU FUNTZIONATZEN. "Funtzionatzea" gure ikasleekin ohiko taldeetakoek lortzen duten konpetentzia bera lortzea dela ulertzen bada.

Zer gertatu da orduan? Arau estu batek funtzionatzen ez duen modulu uniformea jarri duela abian.

Inork esan nahi ez duen beste gauzatxo bat ere esango dut eta zera da: negozianteak pozik daudela egoera honekin; ehun ikasletik gora tutoreko, matrikula garesti-garestiak... Begira, niri ondo iruditzen zait negozio egitea (oxala euskara negozio ona balitz!) ; baina irizpide ekonomizistak didaktikoak balira bezala saldu nahi direnean eta gainera subentzioak jaso... orduan eskatzen dut nik erregularizazioa.

Nire ustetan arauak prospekzio didaktikoan izan behar du oinarri, malgua izan behar du eta ez du uniformizatzailea izan behar, modulu anitz ahalbideratu behar ditu (konbinazio karta zabala).

Molotov (3)

Eta euskaltegiak eta irakasleok zer?

Irakasleoi ere ez digu, egia esan, grazia handirik egiten geuk arautu eta antolatu ezin dugunak. Esanak esan, asimetria da nagusi. Kosta egiten zaigu ikasle/ ikasle ikaskuntza sustatzea; mintzamen informala ikasgai bilakatzea...

Eta, amaitzeko, badakizue euskaltegiak niri klonikoegiak iruditzen zaizkidala, inmobilista samarrak, autonomia eskasekoak (beti albokoei eta HABEri begira). Arrazoiak hamaika, zakuka... baina ez al da posible beste euskaltegi tipologia bat? Ausart gaitezen horretan pentsatzen sikiera!

Ikusten duzuenez,antolatu eta arautu aditzak direla-eta, astotxo nabil gaur. Badakit honelakoetan beti izugarrizko bidegabekeriak esateko arriskua izaten dela. Akaso, olerkiak dioen moduan zainetan odola eta gasolina nahastu zaizkit eta bihotza molotov koktel bat bezala lehertu zait. Oker ibili banaiz, Benitorena eta Arkaitzena da errua beraiek hasi baitira koktelekin eta kaputxekin bueltaka.

Tira Plisti, koktelak esan eta daikiri eta margarita bezalakoak izan ditut gogoan, ez Molotov zehazki. Gainera, esan duzun gauza batetik, batzuetan Molotov baino baten bat Stajanov koktela asmatzen dabilela dirudi: "ehun ikasletik gora tutoreko..."

Kontu oso interesgarriak bota dituzu oraingoan eta bat nator zurekin diagnostikoan:

1. Irakaskuntza informala "sustatu" egin behar da, ez formala balitz bezala arautu.
2. Ikasteko ahalik eta bide gehien zabaldu behar dira, dena ezin da eredu estu bakarrera ekarri.
3. Euskaltegiak klonikoak dirudite. Chapeau! Ez gara ausartzen -lelo komertzialetik harago, eta salbuespenak salbuespen- norberaren bidea jorratzen.
   

Eta hemen berriro agertzen da ni neu behintzat kezkatuta naukan kontutxoa: didaktika vs. eraketa, edo hobeto esanda, lehenengo eraketa eta gero didaktika. Munduan hizkuntzen irakaskuntzan diharduten erakunde guztietan dago dikotomia eta banaketa hori? Ikusi dudan apurragatik ezetz esango nuke.

Euskara ikasteko eskaintza diseinatzean bideragarritasuna, zabalkundea eta eragingarritasuna bilatu behar dira kasu guztietan. Prospektiba aipatu duzu, eta uste dut azkenotan horren giltzarriak ere eman dituzula: espezializazioa, modularizazioa, baliabideen optimizazioa... Lortu nahi ditugun emaitzetatik hasi beharko genuke prospekzioa, eta nik argi daukat lortu beharreko emaitzak ez direla soilik zenbat jende matrikulatu den euskaltegietan edo zenbat diru inbertitu den HEAn, zenbat euskara ikasi den eta ikasitako horrek zer proiekzio eduki duen baino.

Beste leku batzuetan ere ari dira, nonbait, birtualitatearen kontu honi pare bat buelta ematen.

Aspaldian dudan beste kezka bat ere azaleratuko dizuet:

Udal euskaltegiak, teorian behintzat, kokatuta dauden udaleko hiritarrei zerbitzua emateko daude. Honela, Beterriko udalak dirua inbertitzen du, Beterriko hiritarrek jaso dezaten zerbitzu hori. Baina birtualitateak honi ere eragiten dio.
Beterriko euskaltegiak euskara ikasteko dimentsio birtuala badu, herritik kanpoko zenbait ikasle izan ahal ditu.
Zein eragin izango du horrek udal euskaltegien ohiko kontzepzioan?
Nire ustetan euskaltegien mapa birdefinituko du (arazo baino gehiago aukera) eta horretan ere pentsatzen hasi beharko da.

Bistan da ingurune birtuala, edo ingurunearen birtualizazioa hobeto esanda, eragilea dela. Baina ez dut uste hori faktore bakarra denik. Arkaitzek lehengoan plazaratu nahi izan zuen modura, normalizazioaren eta euskalduntzearen beharrak eurak ez dira udalerrika erraz antolatzen beti: adibidez lan mundua edo administrazioak seguruenik bestelako erantzunak behar dituzte, eta erantzunak plangintzetatik etorriko badira, plangintza horiek ez dira beti udalerri edo eskualde mailakoak izango.

Guk AEKn adibidez erakunde batzuen partetik esparru geografiko zabalagoko eskaerak izan ditugu, antolaketa euskaltegi edo eskualde baten gainean uztea zailtzen dutenak. Edo, beste barik, oso gauza espezializatuak horretan trebatuta dagoen jendeak landu behar dituenak, zein euskaltegitakoa den erreparatu barik.

Anekdota modura, gogoratzen dut lankide batzuen artean zelan ez den batere popularra "akademikoa" hitza (emaitza akademikoa, jarduera akademikoa...), hizkuntz-akademia tradizionaletatik bereiztu guran edo. Hala ere, askotan pentsatzen dut euskaltegiaren kontzeptua oso lotuta dago hizkuntz-akademiaren kontzeptu tradizionaletik, leku batean dagoen zentro fisikoa, non aurrez aurreko klaseak ematen diren, ikuspegi tradizionalago edo aurrerakoiagorekin, baina han. Eta igual, datorren euskaltegia zerbait "birtualagoa" edo ukiezinekoagoa da, baina ametsa izan barik, uste dugun baino errelagoa. ;)

Horrela da, Benito. Nire ustetan amets hori gauzagarria da eta horrantz jo behar dugu gainera.

Gai honekin temoso samar dihardudan susmoa daukat... baina, tira! Ezinbestean bi mezu nahastuko ditut: birtualitatearena eta udal euskaltegiena.

Konforme nago Arkaitzekin eta biokin gauza batean: sare publikoaren titularitatea udal euskaltegien esku uzteak ikuspegi eta ekinbide lokalistegia ekarri du, zalantzarik gabe. Eta beharrezkoa da ikuspegi eta ekinbide globalagoa ere izatea: sektorekako plangintzei, talde bereziei... erantzuna emateko, eta euskaltegiak izan ahal duen dimentsio birtualari erantzuteko (ez da zientzia fikzioa, gaur egun badago atzerrian ere ikasleak dituen udal euskaltegiren bat). Kontua da nola eman ikuspegi global hori: sare publikoaren kontzeptua eta eraketa aldatuz, titularitatea aldatuz edo daukaguna hobeto egituratuz.

Onena batzuetan onaren etsai izaten ei da. Beharbada posibilismoan erortzen ari naiz baina, gaur gaurkoz, zail ikusten ditut lehenengo bi bideak. Egia da nire zirrikitutik begiratzen diodala kontuari, baina argi daukat, epe laburrera behintzat, udal euskaltegiok egituraketa baten beharrean gaudela (UEB?), euskalgintzaren eskaintza eta eskaera uztartu ahal izateko eta honela ikuspegi eta ekinbide lokala globalarekin osatzeko.

Mezuak berez nahasten dira Plisti. Azken baten birtualitazioa eta gaur egungo euskaltegien egituraketa talka egiten duten kontu bi dira.

Eta ez aldaketa hori ez da ametsa, zuk apuntatu duzun modura une honetan gertatzen ari dira halako kasuak. Udal euskaltegien kasuan bestelako ikuspegia eta egituraketa beharko da seguruenera. Izan ere, badira une honetan ingurune birtual eta supralokala lantzen ari direnak. Eta zuen kasuan arriskua hor dago: administrazioak zerbitzuak emateko aukera bi gutxienez izaten ditu beti: berak antolatzea edo azpikontratatzea, eta azkenotan badakigu joera zein izaten den.

 

Testuak atzekoz aurrera irakurrita mezu satanikoen bila dabil bat baino gehiago. Txerrenek zer adierazi nahi izan ote digu honekin?